Francis Fukuyama: Οι φιλελεύθερες ελίτ που δημιούργησαν το σύστημα πρέπει να ακούσουν τις οργισμένες φωνές εκτός των πυλών

%ce%b5%ce%bb%ce%b9%cf%84-2Η εκκωφαντική εκλογική ήττα της Χίλαρι Κλίντον από τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί ένα ορόσημο, όχι μόνο για την αμερικάνικη πολιτική σκηνή, αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια τάξη. Φαίνεται πως εισερχόμαστε σε μια νέα εποχή λαϊκιστικού εθνικισμού, στην οποία η κυρίαρχη φιλελεύθερη τάξη που συγκροτήθηκε από την δεκαετία του 1950 και έπειτα δέχεται επίθεση από θυμωμένες και ενεργοποιημένες δημοκρατικές πλειοψηφίες.
Ο κίνδυνος να διολισθήσουμε σε ένα κόσμο ανταγωνιστικών και οξυμμένων εθνικισμών είναι τεράστιος και αν συμβεί θα πρόκειται για ένα σταυροδρόμι τόσο σημαντικό, όσο και η πτώση του τείχους του Βερολίνου το 1989. Ο τρόπος με τον οποίο κέρδισε ο Τραμπ αποκαλύπτει την κοινωνική βάση που έχει κινητοποιήσει. Μια ματιά στον εκλογικό χάρτη δείχνει πως η στήριξη στην Κλίντον περιορίστηκε γεωγραφικά στις πόλεις στα παράλια των ΗΠΑ, με την ύπαιθρο και τις μικρές πόλεις να ψηφίζουν μαζικά Τραμπ.

Οι πιο αναπάντεχες μετατοπίσεις έγιναν με τη νίκη του στην Πενσυλβάνια, το Μίτσιγκαν και το Ουϊσκόνσιν, τρεις βόρειες βιομηχανικές πολιτείες που στις τελευταίες εκλογές ήταν σταθερά δημοκρατικές. Η Κλίντον δεν μπήκε καν στον κόπο να εμφανιστεί προεκλογικά στην τελευταία. Ο Ρεπουμπλικάνος κέρδισε επειδή κατάφερε να πάρει με το μέρος του τους εργάτες των σωματείων που είχαν δεχθεί πλήγμα από την αποβιομηχανοποίηση, υποσχόμενος να «κάνει την Αμερική μεγάλη ξανά» αποκαθιστώντας τις χαμένες θέσεις εργασίας.
Έχουμε δει να συμβαίνει αυτό και στο παρελθόν. Αυτή είναι η ιστορία του Brexit, όπου οι υπέρμαχοι της εξόδου ήταν αντίστοιχα συγκεντρωμένοι στην ύπαιθρο και σε μικρές πόλεις εκτός Λονδίνου. Ισχύει επίσης και στη Γαλλία, όπου οι ψηφοφόροι της εργατικής τάξης που οι γονείς τους και οι παππούδες τους ψήφιζαν για κομμουνιστικά ή σοσιαλιστικά κόμματα ψηφίζουν για το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν.
Ο ρόλος του Πούτιν
Αλλά ο λαϊκιστικός εθνικισμός είναι ένα πολύ πιο ευρύ φαινόμενο από αυτό. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν παραμένει ελάχιστα δημοφιλής μεταξύ των μορφωμένων ψηφοφόρων σε μεγάλες πόλεις όπως η Άγια Πετρούπολη και η Μόσχα, αλλά έχει τεράστια στήριξη στην υπόλοιπη χώρα. Το ίδιο ισχύει και για τον Τούρκο πρόεδρο Ρεσέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει μια ενθουσιώδη βάση στήριξης στη συντηρητική κατώτερη μεσαία τάξη ή και για τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίτορ Όρμπαν, ο οποίος είναι δημοφιλής οπουδήποτε αλλού εκτός Βουδαπέστης.
Η κοινωνική τάξη, που ορίζεται σήμερα από το μορφωτικό επίπεδο, φαίνεται πως έχει γίνει το πιο σημαντικό διαχωριστικό στοιχείο σε αναρίθμητες ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες. Είναι κάτι που κατευθύνεται άμεσα από την παγκοσμιοποίηση και την προέλαση της τεχνολογίας, η οποία διευκολύνθηκε από την φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη που δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τις ΗΠΑ μετά το 1945.
Όταν μιλάμε για μια φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη, μιλάμε για ένα βασισμένο σε κανόνες σύστημα διεθνούς εμπορίου και επενδύσεων που έχει αποτελέσει το καύσιμο της παγκόσμιας ανάπτυξης τα τελευταία χρόνια. Αυτό είναι το σύστημα που επιτρέπει στα iPhones να συναρμολογούνται στην Κίνα και να παραδίδονται σε πελάτες στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ την εβδομάδα πριν από τα Χριστούγεννα. Εχει διευκολύνει επίσης την μετακίνηση ανθρώπων από πιο φτωχές περιοχές σε πιο πλούσιες, όπου μπορούν να βρουν μεγαλύτερες ευκαιρίες για τους ίδιους και τα παιδιά τους.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου ΕΔΩ

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s